Ο Προμηθέας που χάθηκε στη μετάφραση...

Και ξαφνικά βρίσκεσαι σε ένα πολύ ατμοσφαιρικό μέρος, το Παλαιό Ελαιουργείο της Ελευσίνας. Γύρω τα κτίρια του Ελαιουργείου, πρόχειρες κερκίδες για τους θεατές και μια ορχήστρα για την παράσταση. Μετά μπαίνεις και αντικρύζεις το σκηνικό του Γ. Κουνέλλη, αυτό που ονομάστηκε βροχή από πέτρες. Σε ένα από τα κτίρια του Παλαιού Ελαιουργίου σε σχήμα Π κρέμονται με σχοινιά μεγάλες πέτρες σε συμμετρικά διαστήματα μεταξύ τους. Το σκηνικό αποπνέει την αγριότητα του βράχου, την αγριότητα του μύθου του Προμηθέα και σε βάζει στο κλίμα. Γύρω πολλοί, ανάμεσα τους κι εγώ φωτογραφίζουμε την εγκατάσταση αυτή. Περιμένω με αγωνία να ξεκινήσει η παράσταση και έχω πολύ καλό προαίσθημα ότι το ταξίδι στην Ελευσίνα θα μας ανταμείψει.

Σιγά σιγά οι ηθοποιοί παίρνουν τη θέση τους, ανάμεσα στους θεατές αρχικά κι έπειτα θα πάρουν τη θέση τους στη σκηνή σε διάφορους σχηματισμούς. Ο χορός αποτελείται από άντρες τριών εθνικοτήτων που ο καθένας μιλάει στη γλώσσα του, ελληνικά, γερμανικά, τούρκικα. Πίσω στο κέντρο θα τοποθετηθεί η Σοφία Μιχαλοπούλου, σταθερή συνεργάτης του Θ. Τερζόπουλου που θα συνδέσει σπαρακτικά την ιστορία με οποιαδήποτε ιστορία προδοσίας, πολέμου και χαμού. Και πίσω από αυτή ο Προμηθέας κατά το περισσότερο διάστημα θα διαλεχθεί με το χορό κι έπειτα με τα υπόλοιπα πρόσωπα του έργου και θα βασανιστεί από το όρνιο που του τρώει τα σπλάχνα. Οι ηθοποιοί του Θ. Τερζόπουλου απίστευτα «γυμνασμένοι» σε όλα τα επίπεδα, με προεξάρχοντα τον Προμηθέα θα αποδώσουν μέσα από το σχήμα και τη φόρμα, δηλ. με σωματικοποιημένους σχηματισμούς, με κραυγές και επαναλήψεις («Θα’ ρθει μια μέρα!») το πολιτικό νόημα του έργου.

Μέχρι εδώ όλα φαίνονται ιδανικά, ίσως να μπορούσαμε να μιλήσουμε και για μια θεατρική εμπειρία. Υπάρχει όμως δυστυχώς το αλλά. Η παράσταση έχει λίγα σημεία στα ελληνικά (λογικό άλλωστε, αφού διοργανώνεται από την Κωνσταντινούπολη Πολιτιστική Πρωτεύουσα 2010 σε συνεργασία με το Φεστιβάλ Αθηνών και το Stiftung Zollverein). Ο Προμηθέας μιλάει τούρκικα, ενώ στο μεγαλύτερο μέρος τα τούρκικα μπλέκονται με τα γερμανικά, με μόνο λίγες παρεμβάσεις ελληνικών (Ηώ). Αυτό δεν είναι απαραίτητα κακό, αν βέβαια υπήρχε υπερτιτλισμός ή παράλληλη μετάφραση. Όμως όχι...έχεις όλα αυτά τα θετικά στοιχεία και τα παραβλέπεις όλα..αδυνατείς να παρακολουθήσεις την παράσταση και τελικά απλά χαίρεσαι που τελείωσε. Προσωπικά δεν ξέρω μόνο το μύθο του Προμηθέα, αλλά και το ίδιο το έργο πολύ καλά...αλλά όταν ακούς κάποιον να μιλάει στη σκηνή και δεν καταλαβαίνεις τι λέει (υποσημείωση: χωρίς να σε έχει προϊδεάσει κανείς από πριν), τελικά εκνευρίζεσαι και παρατάς κάθε προσπάθεια. Το σκηνικό, οι σχηματισμοί του χορού, όλα χάνουν την ατμόσφαιρα τους και το εγχείρημα αποτυγχάνει στα μάτια σου. Και μετά προκύπτει το μεγάλο ερώτημα: «Γιατί;» Πραγματικά, γιατί; Δεν ήταν καλαίσθητο, ήταν δείγμα ελιτισμού, πίστης στη μουσικότητα του λόγου και στη δύναμη της εικόνας, πίστης στο κοινό; Τι από όλα αυτά μπορεί να λειτούργησε στην απόφαση να μη δοθεί τελικά η ευκαιρία να ακούσουμε τον λόγο;

Αποτέλεσμα: Πολλά «Αίσχος» και πολλά «Μπράβο», κατά τη γνώμη μου υπερβολικά και για λάθος λόγους και τα δύο!