Tuesday, November 23, 2010

Μερικές σκέψεις περί Μπρεχτ...


http://www.robertlpeters.com/news/wp-content/uploads/Bertold_Brecht.jpg
Διαβάζοντας ξανά το έργο του Μπρεχτ τελευταία δεν μπόρεσα να μην αναρωτηθώ τι θέση έχει στο σημερινό θέατρο το έργο του, αλλά και θεωρητικές τοποθετήσεις του, όπως η γνωστή «αποστασιοποίηση». Δεν μπόρεσα, επίσης, να μην αναρωτηθώ γιατί μερικές φορές τα έργα του μπορεί να φαίνονται (φωτιά να πέσει να με κάψει!) λίγο βαρετά!
Το θέατρο του Μπρεχτ είναι ένα θέατρο πρώτα και κύρια κοινωνικό, ένα θέατρο που δρα, επηρρεάζει και μεταβάλλει την κοινωνία. Μπορεί όμως να είναι ένα θέατρο διαχρονικό και άρα επίκαιρο; Θα μπορούσε να πει κάποιος ότι εφόσον το έργο του αφορά την κοινωνία, τότε ναι, μπορεί βέβαια να είναι διαχρονικό. Ποια κοινωνία όμως; Ο ίδιος διαμόρφωσε τις θέσεις του μέσα στη συγκεκριμένη μεσοπολεμική κοινωνία της εποχής του και με το ιδεολογικό υπόβαθρο ενός περιρρέοντος μαρξισμού. Ο ίδιος γράφει: Όλες οι τέχνες συμβάλλουν στη μεγαλύτερη απ’ όλες: στην τέχνη της ζωής. Όμως μήπως η ζωή στην εποχή που έγραφε ο Μπρεχτ δεν είναι ίδια με τη ζωή του 21ου αιώνα;
Και τι γίνεται με τις έννοιες όπως η αποστασιοποίηση; Ο Μπρεχτ υποστηρίζει ότι το θέατρο έχει στόχο πρώτα την ψυχαγωγία, αλλά στη νέα επιστημονική εποχή αυτό μπορεί να γίνει μόνο μέσα από τους μηχανισμούς της αποξένωσης, δηλ. αποοικειοποίησης ή αποστασιοποίησης. ... είναι απλό, αν μπούμε στο έργο, ταυτιστούμε, το ζήσουμε, αυτό μας μεταφέρει άκριτα συναισθήματα, απόψεις, αυθορμητισμούς. Αν όμως δούμε τα πράγματα ως γνωστά και ταυτόχρονα ξένα, τότε μπορούμε να τα κρίνουμε, και όταν μπορούμε να κρίνουμε τα πράγματα, τότε μπορούμε να πιστέψουμε και στη μεταβολή τους. Αν δούμε κριτικά την κοινωνία, αν τη δούμε αποστασιοποιημένα, τότε μπορούμε να πιστέψουμε ότι θα την αλλάξουμε. Η ιδέα ακούγεται ενδιαφέρουσα, αλλά και πάλι θα αναρωτηθώ (τώρα σίγουρα θα πέσει η φωτιά να με κάψει..), θα πιστέψουμε ότι μπορεί να αλλάξουμε την κοινωνία του Μπρεχτ, αλλά τη δική μας;